De border in je tuin oogt nu misschien op zijn mooist, met de laatste dahlia's en het uitbloeiende gras, maar het echte werk voor volgend jaar gebeurt juist nu. Bloembollen gaan de grond in vanaf september, en wie dat overslaat, kijkt in april tegen een kale border aan terwijl de buren al tussen de tulpen lopen.
Waarom het najaar het beste moment is
Bloembollen werken andersom dan de meeste planten die je kent. In plaats van zich in de zomer voor te bereiden op de winter, gebruiken ze de koude maanden juist om zich klaar te maken voor het voorjaar. In de bol zit alles al klaar: de bloem, het blad en de energie om snel te groeien zodra de bodemtemperatuur stijgt. Plant je te laat, dan heeft de bol te weinig tijd gehad om wortels te vormen voor de vorst invalt, en dat zie je terug in een zwakkere bloei.
De vuistregel is simpel: van september tot en met december kan het, zolang de grond niet bevroren is. Hoe eerder je begint, hoe meer tijd de bollen krijgen om te wortelen. Kies een plek in de zon of halfschaduw met grond die water goed doorlaat, want in natte, zware klei is de kans op rot veel groter dan in een goed gedraineerde border.
Twijfel je over de kwaliteit van een bol, controleer hem dan voor het planten even met je handen. Een gezonde bol voelt stevig en zwaar aan voor zijn formaat. Is een bol zacht, beschimmeld of juist heel licht, dan is de kans groot dat hij niet meer bloeit en kun je hem beter meteen weggooien in plaats van tussen de gezonde bollen te planten.
Deze kleuren stelen dit jaar de show
Waar de tuin een paar jaar terug vooral pastel en rustig was, verschuift de smaak nu naar felle, warme combinaties. Paars en oranje samen zijn de opvallendste kleurcombinatie van dit najaar, aangevuld met donkere accenten in bijvoorbeeld bordeaux of bijna-zwart. Denk aan oranje tulpen naast paarse hyacinten, of een border met donkere krokussen tussen felgele narcissen.
Deze felle aanpak past bij een bredere verschuiving in tuinontwerp: strakke, grijze tuinen met scherpe lijnen maken plaats voor voller beplante, weelderige borders in cottagestijl. Diezelfde beweging zie je terug bij vaste planten. Wil je die stijl compleet doortrekken? lees ook waarom de lupine dit jaar in elke tuin lijkt te staan, want lupines en voorjaarsbollen combineren goed in dezelfde border.
Zo bouw je een border die maandenlang bloeit
De meest gemaakte fout bij bollen planten is dat je alles van dezelfde soort tegelijk zet. Dan heb je twee weken een spektakel en daarna weer een kale border. Meng daarom vroege, middenvroege en late bloeiers door elkaar. Sneeuwklokjes en krokussen komen al in februari, narcissen en vroege tulpen volgen in maart, en late tulpen en sierui houden de show door tot in mei of juni.
Plant bollen bij voorkeur in groepen van minstens tien tot vijftien stuks per soort, in een onregelmatige cluster in plaats van een strakke rij. Dat oogt veel natuurlijker en geeft meer kleurimpact dan losse bollen verspreid over de border. Heb je maar een klein tuintje, dan werkt dezelfde truc prima in potten bij de voordeur of op het terras. Meer ideeën om weinig ruimte optimaal te benutten vind je in onze tips voor het inrichten van een kleine tuin.
Bloembollen planten in vijf stappen
- Kies een plek in de zon tot halfschaduw met goed doorlatende grond.
- Graaf een gat met een diepte van twee tot drie keer de hoogte van de bol, met een minimum van vijf centimeter.
- Zet de bol met de punt naar boven, dat is meestal de smalle kant.
- Werk in groepen per soort en houd tussen de bollen ongeveer een bolbreedte afstand aan.
- Dek af met grond, druk licht aan en geef water als de bodem droog aanvoelt.
Meer hoeft het eigenlijk niet te zijn. Bemesten is pas nodig als de eerste blaadjes boven de grond komen, niet bij het planten zelf.
Wat je tuin er gratis bij krijgt
Naast kleur leveren vroege bloeiers ook iets op waar je zelf weinig van merkt, maar insecten des te meer: voedsel op een moment dat er nog bijna niets anders bloeit. Sneeuwklokjes, krokussen en blauwe druifjes zijn voor de eerste hommels die al in februari uitvliegen vaak de enige beschikbare voedselbron. Stichting Steenbreek wijst er niet voor niets op dat vroege bollen een verschil kunnen maken voor de eerste insecten van het jaar.
Dat betekent dat een handvol bollenzakken nu, in september, zowel je eigen border als de dieren in je tuin een winter verder helpt. Reken op zo'n vijftien tot dertig euro voor een border van gemiddelde grootte, en je hebt in april al resultaat. Weinig andere tuinklussen leveren zo veel op voor zo weinig moeite.
Bewaar de verpakking van je bollen trouwens even, of maak een simpel plattegrondje van waar je wat geplant hebt. In het voorjaar, als alles boven de grond staat, weet je dan meteen wat waar zit, en dat helpt weer bij het bijplanten of verplaatsen zodra de bollen zijn uitgebloeid.