Je buurman heeft zijn hele border al ingepakt met vliesdoek en jij voelt de paniek opkomen. Moet dat nu al? Nee, nog niet. November is een maand met veel losse klusjes in de tuin, maar niet alles is even urgent. Sommige dingen moet je deze week nog doen, andere kun je gerust laten liggen tot het echt kouder wordt. Hieronder lees je wat waar bij hoort.
Dit moet nu echt nog gebeuren
De laatste maaibeurt van het jaar staat nog open. Doe die op een hoge stand, zo'n 5 tot 6 centimeter. Kort gemaaid gras is gevoeliger voor schimmel en vorstschade dan gras dat iets langer blijft staan, en die extra lengte geeft de grasplant ook meer blad om in de winter op te teren. Haal daarna de afgevallen bladeren van het gazon. Blijven ze liggen, dan rot het gras eronder en krijg je in het voorjaar kale, bruine plekken.
Ook dit is het laatste goede moment om bolgewassen de grond in te krijgen. Tulpen, narcissen en hyacinten wil je nu planten, niet pas in december wanneer de grond al harder wordt. Heb je dat nog niet gedaan, lees dan ons artikel over bloembollen planten voor een overzicht van welke bol waar het best past.
Een fruitboom planten? Doe het deze maand
Novembergrond is nog relatief warm vergeleken met de luchttemperatuur, waardoor jonge wortels zich makkelijker vestigen voordat de winter echt doorzet. Dat maakt dit juist een goed plantmoment voor een appel, peer of pruimenboom, ook al voelt het tegenintuïtief met de kou in aantocht. Plant je op een winderige plek, zet er dan een windpaal naast zodat de jonge boom niet scheef gaat staan. Die paal mag er na een jaar of twee weer uit, zodra de boom zelf stevig genoeg geworteld is. Geef de boom na het planten direct een flinke gieter water, ook als de grond vochtig aanvoelt, zodat de wortels goed contact maken met de aarde eromheen en er geen luchtbellen in het plantgat blijven staan.
Vorstbescherming kan nog even wachten
Hier komt het stukje dat je buurman niet wil horen: strenge vorst komt in november meestal nog niet. Meteoroloog Johnny Willemsen van Weeronline schreef begin deze maand dat lichte nachtvorst in deze periode normaal is, maar dat een langere, strenge vorstperiode in november doorgaans nog uitblijft. Je hoeft je winterharde vaste planten dus nog niet dik in te pakken met stro of jute zakken. Winterharde soorten zoals de meeste border-beplanting en heesters kunnen prima een nachtje lichte vorst aan zonder extra bescherming, dat is precies waarom ze winterhard genoemd worden. Het gaat hier specifiek om de kwetsbare uitzonderingen: potplanten en mediterrane soorten die geen vorst verdragen.
Wat wel slim is: ruim nu al een plekje vrij in de schuur, garage of tuinhuis. Vorstgevoelige kuipplanten wil je straks snel kunnen verplaatsen, idealiter naar een plek tussen de 2 en 10 graden waar je af en toe kunt luchten en de grond vochtig kunt houden. Zet ze er nu nog niet in, de meeste kunnen prima nog buiten staan, maar zorg dat de ruimte klaarstaat zodra het nodig is.
Verzamel het materiaal, gebruik het later
Noppenfolie, jute zakken en stro kun je nu al in huis halen, ook als je ze nog niet gebruikt. Op het moment dat er wel een langere vorstperiode wordt voorspeld, wil je niet naar het tuincentrum moeten rennen terwijl de rest van Nederland precies hetzelfde plan heeft. Leg het materiaal klaar bij de planten die je wilt beschermen, zo kun je het binnen een kwartier aanbrengen zodra de weersverwachting omslaat.
Kleur tegen de donkere dagen
Een tuin die alleen nog kaal en grijs is, voelt in november snel somber. Winterviolen en winterheide in je kuipen geven meteen weer wat kleur, en ook skimmia doet het goed in een pot bij de voordeur. Let op als je huisdieren hebt: skimmia is giftig bij inslikken, dus plaats de pot niet ergens waar een hond of kat erbij kan.
Combineer die kleur met goede buitenverlichting en je tuin blijft ook in de vroege avond de moeite waard, iets wat je juist nu merkt doordat het al om vijf uur donker is. Wil je daar meer over weten, check dan ons artikel over tuinverlichting. Het is trouwens het spiegelbeeld van mei, toen we juist adviseerden om de grasmaaier gewoon in de schuur te laten staan. Nu mag hij nog één keer aan, voordat hij voor de winter wordt opgeborgen.
Wat je dit weekend echt op je lijst zet
Kijk eerst naar de weersverwachting voor de komende dagen voordat je aan de slag gaat. Staat er nog geen strenge vorst op de kaart, dan focus je dit weekend op de laatste maaibeurt, de bladeren van het gazon en het planten van bolgewassen of een fruitboom. Leg daarnaast het beschermmateriaal al wel klaar, zodat je niet in paniek hoeft te handelen zodra de temperatuur echt onder nul duikt. Zo hou je je tuin dit najaar onder controle, zonder dat je nu al elk weekend met vliesdoek in de aanslag staat.